ประสบการณ์การเรียนรู้ และวิถีชีวิตใหม่ (New Normal) กับคน Gen Z

26 Jun 2020

     ในช่วง work from home มีผู้รู้หลายท่านได้พูดถึงวิถีชีวิตใหม่ของเด็กวัย Z ที่มีแนวโน้มจะเปลี่ยนไปในช่วงวัยทำงานว่า เขาจะมีความจงรักภักดีต่อองค์กรน้อยลง เปลี่ยนงานบ่อยขึ้น และหลายคนชอบที่จะทำงานเป็นฟรีแลนซ์ซะมากกว่างานประจำ ด้วยความเชื่อที่ว่า การทำงานฟรีแลนซ์ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ของเขามากกว่าการที่เขาต้องทำงานประจำที่เงินเดือนน้อยกว่าเงินทอน สิ่งเหล่านี้ทำให้ต้องพัฒนาตัวเองด้านเทคโนโลยีโดยการนำเทคโนโลยีมาเป็นหลักในการทำงานในการสร้างทีมงาน การทำงานเป็นทีม มีการประยุกต์ใช้ AI และ/หรือโซเชียลเน็ตเวิร์คมากขึ้น ในเรื่องของการเรียนรู้เพื่อประกอบอาชีพ เขาจะมุ่งเน้นเรียนรู้จากเรื่องประสบการณ์มากกว่าความรู้ที่ได้จากการเรียนรู้ในชั้นเรียนหรือการอบรม นั่นทำให้เห็นได้ว่า การเรียนรู้ในชั้นเรียนกำลังเปลี่ยนไป  ห้องเรียนอาจไม่ได้จำกัดเป็นแค่ห้องสี่เหลี่ยมเล็กๆ ที่ผู้เรียนและผู้สอนเห็นตัวกันเป็นๆ

     ห้องเรียนเองก็จะเป็นพื้นที่การเรียนรู้ขนาดใหญ่ ทุกพื้นที่ ทุกชุมชน ผู้คนทุกคนจะเป็นพื้นที่การเรียนรู้เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์แก่ผู้เรียน เพื่อให้มีโอกาสเรียนรู้ความหมายของชีวิต เรียนรู้ความหมายของการทำงานมากกว่าปรัชญา หลักการที่จะได้เรียนรู้จากภายในห้องเรียน ที่สำคัญเขาจะเป็นผู้สร้างองค์ความรู้ใหม่ ๆให้เกิดขึ้นและงอกเงยต่อไป

     ห้องเรียนอีกห้องหนึ่งเป็นห้องเรียนขนาดเล็ก แต่สำคัญมาก คือ บ้าน คนที่บ้านต้องเกื้อกูล สนับสนุนการเรียนรู้ของคนวัย Z ด้วยความใกล้ชิด ไว้เนื้อเชื่อใจ ไว้ความไว้วางใจ เห็นอกเห็นใจ สร้างโอกาสให้เขาได้เรียนรู้ตามอัธยาศัย สร้างโอกาสให้เขาได้เรียนรู้จากบ้านไปสู่การปฏิบัติที่พึงประสงค์  และไปสู่ชุมชนต่อไป

     ผู้สอนอาจจะไม่ใช่ครูในชั้นเรียนแล้ว แต่อาจจะเป็นผู้มากประสบการณ์ภายนอกที่เพียบพร้อมด้วยทักษะ  ประสบการณ์และองค์ความรู้ใหม่ที่สกัดแล้ว ตกผลึกแล้วและพร้อมจะส่งต่อให้กับผู้เรียนได้เรียนรู้เพื่อที่จะเข้าใจในความหมายใหม่จากประสบการณ์เดิมที่ตนเองมีอยู่และพร้อมที่จะเปลี่ยนแปลงตัวเอง ซึ่งผู้เรียนเองจะต้องสะสมประสบการณ์ผ่านการพิจารณาใคร่ครวญด้วยวิจารณญาณ ผ่านกระบวนการสะท้อนกลับและที่สุดตัวผู้เรียนเองต้องลงมือทำด้วยตัวเองจึงจะเกิดเป็นผลสัมฤทธิ์ของการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง

     ผู้สอนอาจจะต้องปรับตัวเองมาเป็นผู้อำนวยการเรียนรู้ ทำหน้าที่กระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ทั้งตัวผู้เรียนรู้เเละผู้สอน ทั้งคู่จะได้มีเวลาเรียนรู้ไปพร้อมกัน พร้อม ๆ กับการก่อร่างสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ผู้สอน/ผู้อำนวยการเรียนรู้ต้องสร้างความสะดวกและประสานงานการการเรียนรู้แก่ผู้เรียนมากกว่าการสอนในชั้นเรียน PowerPoint ตำรา เอกสารประกอบการสอน อาจเป็นเพียงแผนที่การเรียนรู้ระหว่างผู้สอนกับผู้เรียน เพื่อไม่ให้หลงทาง หลงประเด็นในระหว่างทางของการเรียนรู้ การสอนแบบบรรยายอาจต้องใช้เทคนิคการเล่าเรื่องมาเป็นเครื่องมือใหม่ที่ใช้ในการถ่ายทอดองค์ความรู้ผ่านประสบการณ์จะทำให้ผู้เรียนรู้สึกสนุกระหว่างการเรียนรู้ ทำให้เกิดการคิดวิเคราะห์ระหว่างทางของการเรียนรู้ได้อย่างสนุกและตื่นเต้น ผู้เรียนเองก็เช่นกันจะต้องปรับตัวจากผู้ที่คอยรับองค์ความรู้จากครู จากแผ่นใส จากหนังสือเพียงอย่างเดียว โดยเปลี่ยนมาเป็นผู้ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ ทักษะและความรู้ใหม่ๆ ร่วมกับผู้สอนและเพื่อนร่วมชั้นเรียน ที่สำคัญผู้เรียนสามารถนำ หรือ ประยุกต์องค์ความรู้ไปสู่การปฏิบัติ หรือ นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม(Social Service)ได้ เพื่อเสริมสร้างการเป็นผู้ประกอบการให้ผู้เรียนได้อย่างเนียนๆ

     รูปแบบการเรียนรู้จะเกิดจากการออกแบบการเรียนรู้ร่วมกัน เป็นข้อตกลงร่วมกันระหว่างผู้เรียนรู้กับผู้อำนวยการเรียนรู้(ผู้สอน) จะเป็นวิธีการเรียนรู้ที่เอาเป้าหมายการเรียนรู้ เป็นตัวตั้ง การกำหนดวิธีการวัดผลและชิ้นงานที่สามารถใช้บอกว่า ผู้เรียนได้บรรลุผลการเรียนรู้หรือไม่ อย่างไร ควรพัฒนาหรือเพิ่มเติมอะไรมากกว่าถูกหรือผิด สอบได้หรือสอบตก หลังจากนั้น จะออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ร่วมกันเพื่อให้ผู้เรียนสามารถสร้างชิ้นงานได้อย่างอิสระ ซึ่งผลลัพธ์ของการเรียนรู้ที่ได้จะเป็นนวัตกรรมของการเรียนรู้และแนวทางประกอบอาชีพในอนาคต

     เมื่อคนวัย Z อยากทำงานเป็นฟรีแลนซ์ อยากมีธุรกิจส่วนตัว ผู้สอนและผู้เรียนรู้จะต้องร่วมสร้างโอกาสและบรรยากาศในการเรียนรู้จากประสบการณ์ร่วมกันด้วยการออกแบบการเรียนรู้/การสอนให้คนวัย Z มีคุณสมบัติมีความพร้อมที่เป็นผู้รอบรู้เรื่องการสื่อสาร มีความสามารถในการวิเคราะห์สถานการณ์รอบด้าน เป็นคนสร้างสรรค์งานโดนใจ และสามารถบริหารงานได้ในทุกสถานการณ์

     จะเป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นมาก  หากผู้สอนบูรณาการผสมผสานระหว่างวิชาการกับกิจกรรมนักศึกษาให้เป็นเนื้อเดียวกันจะเป็นการสร้างพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกันให้เกิดขึ้นระหว่างผู้สอนและผู้เรียน เพื่อสร้างทักษะที่สำคัญในการใช้ชีวิตและทำงานในศตวรรษที่ 21 ได้แก่ ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะสารสนเทศ สื่อ เทคโนโลยี ทักษะชีวิตและอาชีพ

ที่นี่..นิเทศศาสตร์ รังสิต ที่ที่เราเรียนรู้จากประสบการณ์ร่วมกัน

บทความโดย: ดร.พงศ์ภัทร อนุมัติราชกิจ

อาจารย์ประจำสาขาวิชาประชาสัมพันธ์และสื่อสารองค์กร

วิทยาลัยนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต


 

"

ผู้จัดทำ

บทความที่คุณอาจสนใจ